İkinci el araçta gizli ayıp çıktı. Haklarım neler?
İkinci el araç ticareti yapan bir işletmeden tüketici olarak aldığın araçta iki ayrı koruma üst üste binebilir: 6502 sayılı Kanun’daki ayıplı mal hakları ve Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik’teki işletme garantisi. Bu ikisi birbirinin yerine geçmez.
Önce satıcının kim olduğunu ayır
Bu rehber, ikinci el motorlu kara taşıtı ticaretiyle uğraşan bir işletmeden yapılan tüketici satışını anlatır. Satıcı başka bir tüketiciyse (ticari faaliyet çerçevesinde hareket etmiyorsa) 6502’nin uygulanıp uygulanmadığı somut olaya göre tartışmalı olabilir; o durumda Türk Borçlar Kanunu’ndaki ayıba karşı tekeffül kuralları gündeme gelebilir. Sonuç buradan çıkarılmaz.
6502’deki ayıplı mal hakları
Teslim anındaki ayıp, reklam veya sözleşmeye aykırılık ve gizli (satışta açıklanmayan) ayıplar için tüketici; sözleşmeden dönme, bedelden indirim, ücretsiz onarım veya imkân varsa ayıpsız misliyle değişim haklarından birini kullanabilir (6502 m. 8 ve 11). Teslimden itibaren altı ay içinde çıkan ayıpta, niteliği bağdaştığı ölçüde ispat yükü satıcıdadır (m. 10/1). İkinci el satışta sorumluluk süresi bir yıldan az olamaz; ayıp ağır kusur veya hileyle gizlenmişse zamanaşımı uygulanmaz (m. 12/2-3).
Sözleşme kurulurken bildiğin veya bilmen beklenebilecek ayıplar için sözleşmeye aykırılık doğmaz; bunlar dışındaki ayıplara karşı seçimlik hakların saklıdır (m. 10/2). Satış sırasında belgelenen veya ekspertiz raporunda gösterilen arızalar bu bakımdan önem taşır.
Yönetmelikteki işletme garantisi
Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik m. 17’ye göre, model yılına göre sekiz yaşın veya yüz altmış bin kilometrenin altında olan ve tescil belgesinde araç sınıfı M1, M1G, N1 veya N1G olan taşıtların motor ve şanzımanı ile elektrik ve elektronik sistemleri, satış tarihinden itibaren üç ay veya beş bin kilometre işletmenin garantisi altındadır. Üretici tarafından yenilenmiş ikinci el taşıtta bu süre bir yıl veya yirmi bin kilometredir. İşletme, garanti kapsamını sigorta ile karşılayabilir; ek garanti de verebilir.
- Garanti kapsamındaki bu parçalarda çıkan arızalar azami 45 iş günü içinde giderilir. Süre, arızalı taşıtı işletmeye teslim ettiğin tarihten veya il müdürlüğüne yazılı başvurun üzerine işletmeye yapılan bildirimden işler. Masraflar işletmeye aittir.
- Arıza nedeniyle taşıtın kullanılamadığı süre garanti süresine eklenir.
- 6502 m. 56 kapsamındaki üretici veya ithalatçı garantisi devam eden taşıtlarda bu madde uygulanmaz (m. 17/6).
- İkinci el satışlarda tüketicilerin 6502’deki ayıplı mal ve hizmet hakları saklıdır (m. 17/8).
Garantiye girmeyen haller (Yönetmelik m. 18)
Yönetmelik, diğerleri yanında şu hâlleri bu işletme garantisinin dışında tutar: model yılına göre sekiz yaşın veya yüz altmış bin kilometrenin üzerindeki taşıtlar; satış sırasında alıcının bildiğinin işletmece belgelendirildiği arıza ve hasarlar; ekspertiz raporunda belirtilen arıza ve hasarlar; olağan kullanıma bağlı aşınma ve yıpranmalar ile yönetmelikte sayılan bazı parça, bakım ve kaporta işleri. Listenin tamamı için güncel yönetmelik metnine bakılmalıdır. Bu istisnalar, açıklanmayan gizli bir ayıp için 6502’deki hakları kendiliğinden yok etmez.
Ne yapmalısın?
- Satış sözleşmesi, ekspertiz raporu, ilan metni, kilometre ve hasar kayıtları, teslim tutanağı ve yazışmaları bir araya getir.
- Ayıbı ve talebini (onarım, indirim, dönme veya değişim) işletmeye yazılı bildir; araç teslim ediyorsan yönetmelikteki teslim belgesinin bir nüshasını al.
- 45 iş günü veya 6502’deki onarım süresini takip et. Çözülmezse tutara göre hakem heyetini değerlendir.
Çözülmezse: tüketici hakem heyeti
2026 yılında değeri 186.000 TL’nin altında olan tüketici uyuşmazlıklarında il veya ilçe tüketici hakem heyetine başvurulur. Başvuru, yerleşim yerindeki ya da tüketici işleminin yapıldığı yerdeki hakem heyetine yapılabilir (6502 m. 68/3). Ticaret Bakanlığı’na göre başvuru şahsen, posta yoluyla veya e-Devlet üzerinden Tüketici Bilgi Sistemi (TÜBİS) ile yapılabilir. Hakem heyetinin görev alanındaki uyuşmazlıklarda dava öncesi arabuluculuk şartı uygulanmaz (6502 m. 73/A).
Sık sorulan sorular
Ekspertiz raporunda yazmayan arıza çıktı. Ne olur?
Yönetmelik, ekspertiz raporunda belirtilen arıza ve hasarları bu işletme garantisinin dışında tutar; raporda yazmayan bir arıza bu istisnanın kapsamına kendiliğinden girmez. 6502’deki ayıplı mal hakları ayrıca saklıdır. Rapordaki ifadeler somut olaya göre okunmalıdır.
Sekiz yaşın veya 160.000 km’nin üzerindeki araçta hiç hakkım yok mu?
Yönetmelik m. 17’deki üç ay veya beş bin kilometrelik işletme garantisi bu taşıtlara uygulanmaz. Ancak işletmeden yapılan tüketici satışında 6502 m. 12/2’deki bir yıllık asgari sorumluluk ve seçimlik haklar ayrıca değerlendirilir.
İki tüketici arasında aldığım araç da bu yönetmeliğe girer mi?
Yönetmelikteki garanti, ikinci el motorlu kara taşıtı ticareti yapan işletmelerin satışlarına ilişkindir. İki tüketici arasındaki satışta 6502 ve yönetmelik kapsamı somut olaya göre ayrıca bakılmalıdır.
İlgili rehberler
- Sıfır aldığım araç ayıplı çıktı. Haklarım neler?
- Ayıplı ürün iade süresi kaç gün?
- Satıcı iadeyi kabul etmiyor
- Tüketici hakem heyetine nasıl başvurulur?
- Hakem heyeti sınırı 2026: 186.000 TL
Resmî kaynaklar
- Mevzuat Bilgi Sistemi — 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun
- Mevzuat Bilgi Sistemi — Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik
- Ticaret Bakanlığı — Ayıplı mal ve hizmetler hakkında bilgilendirme
- Ticaret Bakanlığı — 2026 yılı hakem heyeti parasal sınırı duyurusu
- Ticaret Bakanlığı — Tüketici hakem heyetleri hakkında bilgilendirme