Sıfır aldığım araç ayıplı çıktı. Haklarım neler?
Galeriden veya yetkili satıcıdan tüketici olarak aldığın sıfır araç da 6502 sayılı Kanun’un ayıplı mala ilişkin kurallarına tabidir. Bu rehber seçimlik hakları ve süreleri özetler; somut olayda sonuç garantisi vermez.
Araç ne zaman ayıplı sayılır?
Ayıplı mal, tüketiciye teslimi anında taraflarca kararlaştırılmış örnek veya modele uygun olmaması ya da objektif olarak sahip olması gereken özellikleri taşımaması nedeniyle sözleşmeye aykırı olan maldır. Ambalajında, etiketinde, tanıtma ve kullanma kılavuzunda, internet portalında ya da reklam ve ilanlarında yer alan özelliklerinden birini taşımayan; satıcının bildirdiği veya teknik düzenlemesindeki niteliğe aykırı olan; tüketicinin makul olarak beklediği faydayı azaltan maddi, hukuki veya ekonomik eksiklikler içeren mallar da ayıplıdır (6502 m. 8).
Sözleşmede kararlaştırılan sürede teslim edilmeyen veya satıcının sorumluluğundaki montajın gereği gibi yapılmaması da sözleşmeye aykırı ifa sayılır (m. 8/3). “Garanti kapsamında değil” denmesi, kanundaki seçimlik hakları kendiliğinden ortadan kaldırmaz.
Dört seçimlik hak
- Aracı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme,
- Aracı alıkoyup ayıp oranında bedelden indirim,
- Aşırı masraf gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere ücretsiz onarım,
- İmkân varsa ayıpsız bir misli ile değiştirme.
Ücretsiz onarım veya değişim üretici ya da ithalatçıdan da istenebilir; bu iki hakta satıcı, üretici ve ithalatçı müteselsilen sorumludur (m. 11/2). Onarım veya değişim satıcı için orantısız güçlük doğuracaksa dönme veya indirim seçilebilir (m. 11/3). Seçimlik hakla birlikte Türk Borçlar Kanunu uyarınca tazminat da istenebilir (m. 11/6). Tazminat tutarı bu rehberde hesaplanmaz.
Süreler
- 6 ay karinesi: Teslimden itibaren altı ay içinde ortaya çıkan ayıbın teslim tarihinde var olduğu kabul edilir; ayıplı olmadığını satıcı ispatlar. Bu karine, malın veya ayıbın niteliğiyle bağdaşmıyorsa uygulanmaz (m. 10/1).
- 2 yıl: Kanunda veya sözleşmede daha uzun süre yoksa ayıplı maldan sorumluluk, ayıp daha sonra çıksa bile teslimden itibaren iki yıllık zamanaşımına tabidir. Ayıp ağır kusur veya hileyle gizlenmişse zamanaşımı uygulanmaz (m. 12).
- Onarım veya değişim süresi: Talep, yöneltilmesinden itibaren en geç 30 iş günü içinde yerine getirilir. Kanunun 58. maddesine göre çıkarılan yönetmeliğin eki listesindeki mallarda onarım, o listedeki azami tamir süresi içinde yapılır. Aksi hâlde diğer seçimlik haklar kullanılabilir (m. 11/4).
- Dönme veya indirimde bedel ya da indirim tutarı derhâl iade edilir (m. 11/5).
Üretici veya ithalatçı garantisi (6502 m. 56) ayrıca devam ediyor olabilir; bu garanti, kanundaki ayıplı mal haklarının yerine geçmez.
Ne yapmalısın?
- Satış sözleşmesi, fatura, teslim tutanağı, garanti belgesi, servis kayıtları, fotoğraf ve yazışmaları sakla.
- Ayıbı ve hangi seçimlik hakkı kullandığını satıcıya yazılı veya kalıcı veri saklayıcısıyla bildir; tarihi kaydet.
- Onarım veya değişim istediysen 30 iş günü (veya varsa listedeki azami süre) dolmadan sonraki adımı planla.
Çözülmezse: tüketici hakem heyeti
2026 yılında değeri 186.000 TL’nin altında olan tüketici uyuşmazlıklarında il veya ilçe tüketici hakem heyetine başvurulur. Başvuru, yerleşim yerindeki ya da tüketici işleminin yapıldığı yerdeki hakem heyetine yapılabilir (6502 m. 68/3). Ticaret Bakanlığı’na göre başvuru şahsen, posta yoluyla veya e-Devlet üzerinden Tüketici Bilgi Sistemi (TÜBİS) ile yapılabilir. Hakem heyetinin görev alanındaki uyuşmazlıklarda dava öncesi arabuluculuk şartı uygulanmaz (6502 m. 73/A).
Sık sorulan sorular
Servis “kullanıcı hatası” diyor. Hakkım düşer mi?
Ayıbın teslimde var olmadığı veya senin bildiğin (ya da bilmen beklenebilecek) bir ayıp olduğu iddiasını satıcı somut olaya göre ortaya koymak zorunda kalabilir. İlk altı ayda ispat yükü kuralı malın veya ayıbın niteliğiyle bağdaştığı ölçüde satıcıdadır. Kullanıcı hatası iddiası tek başına seçimlik hakkı yok etmez.
Değer kaybı otomatik ödenir mi?
Kanun, seçimlik hakla birlikte TBK uyarınca tazminat istenebileceğini söyler; sabit bir “değer kaybı tarifesi” koymaz. Tutarı bu rehber vaat etmez.
Yetkili servise bırakmak satıcıya bildirim yerine geçer mi?
Talebi satıcıya (ve onarım/değişim seçtiysen gerekiyorsa üretici veya ithalatçıya) yönelttiğini belgelendirmen önemlidir. Yalnızca servis kaydı her olayda yeterli sayılmayabilir.
İlgili rehberler
- İkinci el araçta gizli ayıp çıktı. Haklarım neler?
- Garanti kapsamında değişim ne zaman istenir?
- Servis 20 iş gününde tamir etmedi
- Bozuk ürün aldım. Paramı geri alabilir miyim?
- Tüketici hakem heyetine nasıl başvurulur?