Kira tespit davası nedir, ne zaman açılır?
Kira tespit davası, yeni kira döneminde uygulanacak kira bedelinin mahkemece belirlenmesi için açılan davadır. Hangi ölçütün uygulanacağı, tarafların anlaşıp anlaşmadığına ve kira ilişkisinin beş yılı geçip geçmediğine göre değişir.
Mahkeme kirayı neye göre belirler?
- Taraflar anlaşmadıysa (ilk beş yıl): Bedel, bir önceki kira yılının TÜFE on iki aylık ortalamalara göre değişim oranını geçmemek koşuluyla, kiralananın durumu göz önüne alınarak hakkaniyete göre belirlenir (m. 344/2).
- Beş yıldan sonra: Anlaşma olup olmadığına bakılmaksızın, beş yıldan uzun süreli veya beş yıldan sonra yenilenen sözleşmelerde ve sonraki her beş yılın sonunda, yeni kira yılındaki bedel TÜFE oranı, kiralananın durumu ve emsal kira bedelleri göz önünde tutularak hakkaniyete uygun belirlenir (m. 344/3).
- Döviz kira: Beş yıl geçmedikçe bedelde değişiklik yapılamaz; aşırı ifa güçlüğü hükmü saklıdır (m. 344/4).
Süre: 30 gün kuralı
Dava yeni dönemin başlangıcından en geç otuz gün önce açılırsa veya ev sahibi bu süre içinde kiracıya kira bedelinin artırılacağını yazılı bildirmişse ve dava izleyen yeni kira dönemi sonuna kadar açılırsa, belirlenen bedel yeni dönemin başından itibaren kiracıyı bağlar. Sözleşmede yeni dönemde artış yapılacağına dair hüküm varsa, yeni dönem sonuna kadar açılan davada belirlenen bedel de dönemin başından geçerli olur (m. 345).
Davadan önce arabuluculuk
Kira bedelinin belirlenmesi de kira ilişkisinden kaynaklanan bir uyuşmazlıktır; dava açmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır (6325 s. Kanun m. 18/B). Arabulucuya başvurulmadan dava açılırsa dava usulden reddedilir; davacı anlaşamama son tutanağını dava dilekçesine eklemelidir (m. 18/A). Bkz. kira uyuşmazlığında arabuluculuk.
Hazırlanacak belgeler
- Kira sözleşmesi ve varsa ek protokoller;
- yıllara göre ödenen kira bedelleri ve dekontlar;
- artış bildirimleri ve yazışmalar;
- evin durumu ile ilgili fotoğraf ve bilgiler; çevredeki emsal kira ilanları (5 yıl sonrası için).
Sık sorulan sorular
Kira tespit davası ne zaman açılır?
Kanuna göre her zaman açılabilir. Belirlenecek bedelin yeni dönemin başından geçerli olması için dava yeni dönemden en geç otuz gün önce açılmalı ya da bu süre içinde yazılı artış bildirimi yapılıp dava yeni dönem sonuna kadar açılmalıdır (TBK m. 345).
Kira tespit davasında arabuluculuk zorunlu mu?
Evet. Kira ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır (6325 s. Kanun m. 18/B).
5 yıl dolmadan kira tespit davası açılabilir mi?
Açılabilir. Taraflar anlaşmadıysa hâkim bedeli TÜFE’nin on iki aylık ortalamalara göre değişim oranını geçmemek koşuluyla belirler (TBK m. 344/2). Emsal kira bedellerinin de dikkate alındığı belirleme beş yıldan sonra yapılır (m. 344/3).
İlgili rehberler
- Ev sahibim kirayı artırmak istiyor
- Kira uyuşmazlığında arabuluculuk zorunlu mu?
- 10 yıllık kiracıyım, çıkarılabilir miyim?
- Ev sahibim evden çık diyor