Ev sahibim evden çık diyor. Çıkmak zorunda mıyım?
Konut kirasında ev sahibinin “evi boşalt” demesi, tek başına kira sözleşmesini sona erdirmez. Türk Borçlar Kanunu, konut ve çatılı işyeri kiralarında sözleşmenin hangi sebeplerle ve hangi yolla sona erdirilebileceğini ayrıca düzenler.
Ev sahibi hangi durumlarda sözleşmeyi sona erdirebilir?
Kanunda sayılan başlıca durumlar şunlardır:
- On yıllık uzama süresi dolduysa: Ev sahibi, her uzama yılının bitiminden en az üç ay önce bildirimde bulunarak sebep göstermeden sözleşmeye son verebilir (m. 347). Ayrıntı: 10 yıllık kiracı.
- Gereksinim varsa: Evi kendisi, eşi, altsoyu, üstsoyu veya kanun gereği bakmakla yükümlü olduğu kişiler için konut ya da işyeri olarak kullanma zorunluluğu varsa dava yoluyla (m. 350). Ayrıntı: ihtiyaç nedeniyle tahliye.
- Yeniden inşa veya imar: Esaslı onarım, genişletme veya değişiklik gerekli ve bu sırada evin kullanımı imkânsızsa dava yoluyla (m. 350).
- Ev satıldıysa: Yeni malik, gereksinimi varsa kanundaki bildirim ve dava süreleriyle (m. 351). Ayrıntı: ev satıldı, yeni ev sahibi çık diyor.
- Yazılı tahliye taahhüdü: Kiracı, evi teslim aldıktan sonra belli bir tarihte boşaltmayı yazılı olarak üstlendiği hâlde boşaltmadıysa (m. 352/1).
- İki haklı ihtar: Kiracı, kanundaki dönem içinde kirayı ödemediği için kendisine yazılı olarak iki haklı ihtarda bulunulmasına sebep olduysa (m. 352/2).
- Aynı yerde başka konut: Kiracının veya birlikte yaşadığı eşinin aynı ilçe veya belde belediye sınırları içinde oturmaya elverişli bir konutu varsa ve ev sahibi bunu sözleşme kurulurken bilmiyorsa (m. 352/3).
- Kira ödenmezse: Ev sahibi yazılı olarak süre verip bu sürede ödenmezse sözleşmeyi feshedeceğini bildirebilir; konut kirasında bu süre en az otuz gündür (m. 315).
- Özenle kullanma ve komşulara saygı borcuna aykırılık: Konut kirasında en az otuz gün süre verilerek yazılı ihtar yapılır (m. 316).
Dava yoluyla kira sözleşmesinin sona erdirilmesine ilişkin hükümler kiracı aleyhine değiştirilemez (m. 354). Konut kirasında fesih bildiriminin geçerliliği yazılı şekilde yapılmasına bağlıdır (m. 348).
İlk yapman gerekenler
- Talebi kayda geçir. Ne zaman, kim, ne söyledi; mesaj ve e-postaları sakla.
- Sözleşmeni bul. Başlangıç tarihi, süresi ve imzaladığın bir tahliye taahhüdü olup olmadığını kontrol et.
- Dayanağı yazılı sor. Ev sahibinin hangi sebebe dayandığını yazılı olarak öğrenmeye çalış.
- Ödemeleri belgeli sürdür. Ödenmeyen kira ayrı bir fesih veya tahliye sebebine yol açabilir (m. 315, m. 352/2). Dekontları sakla.
- Gelen belgelerin süresini kaçırma. İhtarname, arabuluculuk daveti veya mahkeme evrakı geldiyse tebliğ tarihini not et. Bkz. ev sahibi ihtarname çekti.
Sık sorulan sorular
Ev sahibi sözlü olarak “çık” dedi; ne kadar sürede çıkmam gerekir?
Kanunda sözlü bir “çık” talebine bağlanmış bir çıkış süresi yoktur. Konut kirasında fesih bildirimi yazılı olmalıdır (TBK m. 348) ve ev sahibinin kanundaki sebeplerden birine dayanması gerekir. Süre, dayanılan sebebe ve sözleşmene göre değişir.
Sözleşmemin süresi bitti; ev sahibi beni çıkarabilir mi?
Belirli süreli konut kirasında ev sahibi, sözleşme süresinin bitimine dayanarak sözleşmeyi sona erdiremez. Kiracı süre bitiminden en az 15 gün önce bildirimde bulunmazsa sözleşme aynı koşullarla bir yıl uzar (TBK m. 347).
Tahliye taahhütnamesi imzaladım; ne olur?
Taahhüt evi teslim aldıktan sonra yazılı olarak verilmişse ve belirtilen tarihte ev boşaltılmamışsa, ev sahibi bu tarihten başlayarak bir ay içinde icraya başvurarak veya dava açarak sözleşmeyi sona erdirebilir (TBK m. 352/1). Taahhüdün tarihi ve koşulları somut olarak incelenmelidir.
Kira artışını kabul etmezsem beni çıkarabilir mi?
Kanunda sayılan tahliye sebepleri arasında kiracının artış teklifini kabul etmemesi yer almaz. Ev sahibi bedeli kira tespit davasıyla belirletebilir. Başka bir sebebe dayanıyorsa durum ayrıca değerlendirilir.
İlgili rehberler
- Ev sahibim kirayı artırmak istiyor
- Ev sahibi “oğlum oturacak, çık” diyor
- 10 yıllık kiracıyım, çıkarılabilir miyim?
- Ev sahibi ihtarname çekti
- Kira uyuşmazlığında arabuluculuk zorunlu mu?