Kapıdan satış yaptım, vazgeçebilir miyim?
Halk arasında “kapıdan satış” olarak bilinen işlemler, 6502 sayılı Kanun m. 47’de iş yeri dışında kurulan sözleşmelerdir. Evde, bir tanıtım gezisinde veya iş yeri dışında görüşülüp hemen imzalanan satışlar bu kapsama girebilir. Fuar, AVM veya günlük gıda teslimatı gibi bazı satışlar yönetmelik dışı bırakılmıştır.
Hangi sözleşmeler girer?
6502 m. 47/1’e göre iş yeri dışında kurulan sözleşme şunlardır: teklifi kim yaparsa yapsın, iş yeri dışında tarafların birlikte bulunduğu sırada kurulan sözleşmeler; iş yeri dışında görüşmenin hemen ardından iş yerinde veya uzaktan iletişim aracıyla kurulan sözleşmeler; tanıtım veya satış gezisi sırasında kurulan sözleşmeler. Bu sözleşmeler yazılı kurulmadıkça geçerli olmaz. Satıcı, senin el yazınla sözleşme tarihini yazmanı ve imzalamanı sağlamak, bir nüshayı sana vermek ve mal veya hizmeti sunmakla yükümlüdür (m. 47/4). Ticaret Bakanlığı’na göre metin en az on iki punto, açık ve okunabilir olmalıdır.
Bakanlık bilgilendirmesine göre finansal hizmetler, taşınmaz, konut kirası, paket tur, devre tatil, fuar-panayır-pazar yeri ve alışveriş merkezi satışları, belirli günlük tüketim teslimatları, yönetmelikteki tutarı aşmayan satışlar, bazı temizlik/montaj işleri, belirli elektronik haberleşme ve enerji abonelikleri ile bazı şans oyunları ve belirli tarihli konaklama, taşıma, araç kiralama, yiyecek-içecek ve boş zaman sözleşmeleri bu yönetmeliğin kapsamı dışındadır. Tutarı bu rehber uydurmaz; güncel yönetmelikteki, yeniden değerleme ile artan eşik kontrol edilmelidir.
Cayma süresi ve uzama
14 günlük süre, hizmet sözleşmelerinde kurulma günü; mal teslimine ilişkin sözleşmelerde senin veya belirlediğin üçüncü kişinin malı teslim aldığı gün başlar. Satıcı yükümlülüklere aykırı davranır veya cayma hakkını gereği gibi anlatmazsa 14 günle bağlı değilsin; süre her hâlde asıl cayma süresinin bittiği tarihten itibaren bir yıl sonra sona erer (m. 47/6). Bilgilendirme bu bir yıl içinde tamamlanırsa 14 gün o günden işler.
Cayma, satıcı veya sağlayıcıya yazılı (örneğin iadeli taahhütlü) veya kalıcı veri saklayıcısıyla (e-posta, SMS) bildirilir. Bakanlık, telefonla sözlü bildirimin yeterli olmadığını ve “bu numarayı aramanız yeter” denmesine itibar edilmemesini özellikle belirtir. Cayma, henüz bir uyuşmazlık doğmadan kullanılan bir haktır; bildirim hakem heyetine değil doğrudan satıcıya yapılmalıdır.
Ödeme yasağı, senet ve malın geri alınması
Cayma süresi içinde satıcı, mal veya hizmet karşılığında herhangi bir ad altında ödeme yapmanı veya seni borç altına sokan bir belge vermeni isteyemez (m. 47/5). Bakanlık bilgilendirmesine göre bu yasağa rağmen alınan bedel derhâl iade edilir; tüketiciyi borç altına sokan her türlü belge tüketici yönünden geçersizdir. Cayma süresi içinde malı kullanım talimatına uygun kullandıysan meydana gelen değişiklik ve bozulmalardan sorumlu değilsin.
Satıcı, cayma bildiriminin ulaşmasından itibaren 14 gün içinde malı geri almakla yükümlüdür. Bu sürede almazsa malı muhafaza etmekle yükümlü değilsin.
Ne yapmalısın?
- Sözleşme nüshası, el yazısı beyanlar, ödeme veya senet suretleri, teslim tarihi ve satıcı bilgilerini bir araya getir. Yazılı sözleşme verilmediyse bunu da not et.
- Cayma bildiriminı süre dolmadan yazılı veya kalıcı veri saklayıcısıyla satıcıya gönder; telefonla yetinme. Tarihi ve gönderim kanıtını sakla.
- Ödeme alındıysa derhâl iadeyi, senet veya talimat varsa geçersizlik iddiasını açık yaz. Çözülmezse tutara göre hakem heyetini değerlendir.
Çözülmezse: tüketici hakem heyeti
2026 yılında değeri 186.000 TL’nin altında olan tüketici uyuşmazlıklarında il veya ilçe tüketici hakem heyetine başvurulur. Başvuru, yerleşim yerindeki ya da tüketici işleminin yapıldığı yerdeki hakem heyetine yapılabilir (6502 m. 68/3). Ticaret Bakanlığı’na göre başvuru şahsen, posta yoluyla veya e-Devlet üzerinden Tüketici Bilgi Sistemi (TÜBİS) ile yapılabilir. Hakem heyetinin görev alanındaki uyuşmazlıklarda dava öncesi arabuluculuk şartı uygulanmaz (6502 m. 73/A).
Sık sorulan sorular
Sözleşmeyi evde değil, geziden sonra dükkânda imzaladım. Yine de girer mi?
Kanun, iş yeri dışında görüşmenin hemen ardından satıcının iş yerinde veya uzaktan iletişim aracıyla kurulan sözleşmeleri de iş yeri dışında kurulan sözleşme sayar (m. 47/1-b). “Hemen ardından” şartı somut olaya göre bakılır.
Senet imzalattılar, paramı da aldılar. Cayamaz mıyım?
Cayma süresi içinde ödeme veya borç belgesi istenemez. Alınan bedel derhâl iade edilir; borç altına sokan belge tüketici yönünden geçersizdir. Bu, bildirimi yine yazılı yapman gerektiğini değiştirmez.
Ambalajı açılmış eğitim seti veya kitap iade edilir mi?
Bakanlık, iş yeri dışında kurulan sözleşmelerde aktivasyon koduyla satılan eğitim setlerinde ambalaj açılmış olsa bile ve kitaplarda da ambalaj açılmış olsa bile süre içinde usulüne uygun cayma bildirimiyle hakkın kullanılabileceğini belirtir.
İlgili rehberler
- İnternetten aldım, 14 günde iade edebilir miyim?
- Kurs veya okul ücretimi geri alabilir miyim?
- Spor salonu üyeliğimi iptal edemiyorum
- Satıcı iadeyi kabul etmiyor
- İade ettim, param hâlâ gelmedi
- Telefonla, SMS’le veya internette dolandırıldım
- Tüketici hakem heyetine nasıl başvurulur?