Telefonla, SMS’le veya internette dolandırıldım. Ne yapmalıyım?
Kendini polis, savcı veya banka çalışanı olarak tanıtan biri, sahte bir ödeme bağlantısı ya da parası ödendiği hâlde hiç gelmeyen bir ürün… Dolandırıcılıkta ilk saatler önemlidir: önce bankanı, sonra resmî makamları haberdar et.
İlk saatte yapılacaklar
- Bankanı ara: Kartının arkasındaki ya da bankanın resmî internet sitesindeki numarayı kullan; sana gelen mesajdaki numarayı arama. Kartını ve gerekiyorsa internet veya mobil bankacılığı kapattır. EGM, bankayla görüşüp şüpheli işlemlerin ekstresinin alınmasını önerir.
- Cihazlarını formatlama: EGM, telefon ve bilgisayarlara format atılmamasını ister.
- Kanıtları sakla: Arayan numara, SMS ve e-postalar, ekran görüntüleri, sahte sitenin adresi, dekontlar, para gönderilen IBAN ve kargo bilgileri.
Kartın kullanıldıysa: sorumluluk sınırı ve itiraz
Kartın ya da kart bilgilerin kaybolur veya çalınırsa, bankaya yaptığın bildirimden önceki 24 saat içinde gerçekleşen hukuka aykırı kullanımdan doğan zararlardan kanundaki tutarla, yani 150 TL ile sınırlı olarak sorumlusun. Kullanım senin ağır ihmalin veya kastından kaynaklanıyorsa ya da bildirim yapmazsan bu sınır uygulanmaz (5464 m. 12). Bu yüzden bildirimi geciktirme.
Kredi kartı hesap özetindeki işlemlere, son ödeme tarihinden itibaren 10 gün içinde bankaya başvurarak itiraz edebilirsin; hangi kaleme neden itiraz ettiğini gerekçesiyle yazman gerekir. Banka, şikâyet ve itirazları başvurudan itibaren 20 gün içinde gerekçeli olarak cevaplamak zorundadır (5464 m. 11).
Şikâyet nereye yapılır?
EGM’ye göre bu tür suçlarda adli işlem için şahsi başvuru gerekir. Olayı anlatan bir dilekçe yaz, imzala ve şu yerlerden birine başvur:
- Suçun işlendiği yerden sorumlu polis merkezi amirliği,
- Suçun işlendiği yerden sorumlu Cumhuriyet Başsavcılığı,
- Siber Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü.
EGM, imzalı dilekçenin taranıp e-postayla gönderilmemesini, başvurulacak yere elden götürülmesini ister. Dilekçeye tarihleri, tutarları, karşı tarafın numarasını veya IBAN’ını ve ekran görüntülerini ekle.
Sahte siteyi veya bağlantıyı bildir
Sahte banka, kurum veya firma sitelerini (oltalama) ve şüpheli dosyaları Siber Güvenlik Başkanlığı’nın ihbar formundan (siberguvenlik.gov.tr/ihbar) ya da ihbar@siberguvenlik.gov.tr adresinden bildirebilirsin. Başkanlık, kendi adı kullanılarak gönderilen e-postalara itibar edilmemesi uyarısını da yapar.
Seni arayan “polis” veya “savcı” para istiyorsa
EGM, telefonla arayıp kendini polis, asker veya savcı olarak tanıtan, adının veya banka hesabının bir terör örgütüne karıştığını söyleyerek para ya da altın isteyen kişilere inanılmamasını ve böyle bir durumda hemen 155 Polis İmdat’ın aranmasını ister.
Kanun ne diyor?
Hileli davranışlarla bir kimseyi aldatıp onun veya başkasının zararına olarak kendisine ya da başkasına yarar sağlamak dolandırıcılıktır (TCK m. 157). Suçun bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılmasıyla ya da failin kendini kamu görevlisi veya banka, sigorta ya da kredi kurumu çalışanı olarak tanıtmasıyla işlenmesi nitelikli dolandırıcılıktır ve daha ağır cezayı gerektirir (TCK m. 158/1).
Sık sorulan sorular
Param geri gelir mi?
Bunun garantisi yoktur. Kart bilgilerin çalındıysa banka 5464 m. 12’deki kurala göre değerlendirme yapar. Kendi onayınla yaptığın havale veya EFT’de sonuç farklı olabilir. Hızlı bildirim ve eksiksiz kayıt hem bankaya hem soruşturmaya yardımcı olur.
Dilekçeyi e-postayla gönderebilir miyim?
EGM, imzalı dilekçenin taranıp e-postayla gönderilmemesini, polis merkezine, Cumhuriyet Başsavcılığı’na veya Siber Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü’ne elden götürülmesini ister.
“Kart aidatınız iade edilecek” diye SMS geldi. Ne yapmalıyım?
Bağlantıya tıklama ve kart bilgilerini girme. Ticaret Bakanlığı, kurum adı kullanılarak yayılan sahte aidat iadesi paylaşımlarına itibar edilmemesini duyurdu. Bağlantıyı Siber Güvenlik Başkanlığı’na bildirebilirsin.
İlgili rehberler
- Kredi kartı aidatımı geri alabilir miyim?
- Kredi kartı borcumu ödeyemiyorum
- Sipariş gelmedi veya kargo hasarlı
- Resmî işlerde nereden başlamalı?
Resmî kaynaklar
- Emniyet Genel Müdürlüğü Siber Suçlarla Mücadele — İnternet bankacılığım bilgim dışında kullanıldı, ne yapmalıyım?
- Emniyet Genel Müdürlüğü — Telefon dolandırıcılığına karşı dikkatli olalım
- Siber Güvenlik Başkanlığı — Siber olay bildirimi (ihbar formu)
- Mevzuat Bilgi Sistemi — 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu (m. 11, 12)
- Mevzuat Bilgi Sistemi — 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu (m. 157, 158)
- Ticaret Bakanlığı — Kredi kartı aidatlarının iadesine ilişkin basın açıklaması