Boşanmak istiyorum. Nafaka ve mal paylaşımında nereden başlamalıyım?
Boşanma; evliliğin sona ermesinin yanında nafaka, tazminat, çocuklar ve mal paylaşımı gibi ayrı sonuçlar doğurur. Türk Medeni Kanunu bu sonuçların her birini ayrı kurallara bağlar.
Dava nerede açılır?
Türk Medeni Kanunu’nun aile hukukundan doğan dava ve işlerine aile mahkemeleri bakar (4787 sayılı Kanun m. 4).
Anlaşmalı boşanma
Evlilik en az bir yıl sürmüşse ve eşler birlikte başvurursa ya da bir eş diğerinin davasını kabul ederse evlilik birliği temelinden sarsılmış sayılır. Hâkim tarafları bizzat dinler; boşanmanın malî sonuçları ve çocukların durumu hakkında taraflarca kabul edilen düzenlemeyi uygun bulması gerekir. Hâkim, tarafların ve çocukların menfaatini gözeterek bu anlaşmada değişiklik yapabilir; değişiklikler taraflarca da kabul edilirse boşanmaya hükmolunur (TMK m. 166). Bu yüzden anlaşmanın nafaka, tazminat, mal paylaşımı ve çocuklar konularını açıkça kapsaması önemlidir.
Nafaka ve tazminat
- Dava sürerken: Hâkim, davanın devamı süresince eşlerin barınması, geçimi, mallarının yönetimi ve çocukların bakımı gibi konularda gerekli geçici önlemleri kendiliğinden alır (TMK m. 169).
- Yoksulluk nafakası: Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla diğer taraftan malî gücü oranında süresiz nafaka isteyebilir; nafaka yükümlüsünün kusuru aranmaz (TMK m. 175).
- Çocuk: Velayet kendisine verilmeyen eş, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmak zorundadır (TMK m. 182).
- Tazminat: Mevcut veya beklenen menfaati boşanma yüzünden zedelenen kusursuz veya daha az kusurlu taraf maddi tazminat; kişilik hakkı saldırıya uğrayan taraf manevi tazminat isteyebilir (TMK m. 174).
Mal paylaşımı nasıl olur?
- Edinilmiş mallar: Her eşin mal rejimi süresince karşılığını vererek elde ettiği değerlerdir; örneğin çalışmanın karşılığı olan edinimler ve kişisel malların gelirleri (TMK m. 219).
- Kişisel mallar: Yalnız kişisel kullanıma yarayan eşya, mal rejiminin başlangıcında bir eşe ait olan veya sonradan miras ya da karşılıksız kazanma yoluyla gelen değerler ve manevi tazminat alacakları kanun gereği kişisel maldır (TMK m. 220).
- Hangi tarih? Boşanma kararı verilirse mal rejimi dava tarihinden geçerli olmak üzere sona erer (TMK m. 225).
- Ne kadar? Her eş, diğer eşe ait artık değerin yarısı üzerinde hak sahibidir; alacaklar takas edilir (TMK m. 236).
İlk yapman gerekenler
- Evlilik tarihini ve bir mal rejimi sözleşmesi yapılıp yapılmadığını kontrol et.
- Evlilik süresince edinilen ev, araç, hesap ve borçları; edinme tarihi ve ödeme belgeleriyle listele.
- Evlilikten önce sahip olduğun veya miras ya da bağışla gelen malları ayrı listele.
- Çocuklarla ilgili beklentini (velayet, kişisel ilişki, giderler) yaz.
- Gelir belgelerini topla; yoksulluk nafakası malî güce göre değerlendirilir.
Sık sorulan sorular
Anlaşmalı boşanma için evlilik ne kadar sürmüş olmalı?
TMK m. 166’ya göre anlaşmalı boşanma için evliliğin en az bir yıl sürmüş olması gerekir. Hâkim tarafları bizzat dinler ve malî sonuçlar ile çocuklara ilişkin düzenlemeyi uygun bulmalıdır.
Anlaşmalı boşanmada hâkim protokolü değiştirebilir mi?
Evet. Hâkim, tarafların ve çocukların menfaatlerini göz önünde tutarak anlaşmada gerekli gördüğü değişiklikleri yapabilir; bu değişiklikler taraflarca da kabul edilirse boşanmaya hükmolunur (TMK m. 166).
Evlenmeden önce aldığım ev mal paylaşımına girer mi?
Mal rejiminin başlangıcında eşlerden birine ait olan mallar kanun gereği kişisel maldır (TMK m. 220). Evlilik sırasında yapılan ödemeler gibi ayrıntılar ayrıca değerlendirilir.
Mal paylaşımında hangi tarih esas alınır?
Mahkeme boşanmaya karar verirse mal rejimi dava tarihinden geçerli olmak üzere sona erer (TMK m. 225).
İlgili rehberler
- Nafakam ödenmiyor
- Miras kalan tarlada payım ne?
- Resmî işlerde nereden başlamalı?
- Video: Boşanma, nafaka ve mal paylaşımı
- Video: Nafaka ödenmiyor