Aldığım kozmetik ürün alerji yaptı ya da bozuk çıktı. Ne yapabilirim?
Krem, şampuan, saç boyası veya makyaj ürünlerinde iki ayrı konu vardır: ürünün ayıplı olup olmadığı ve ürünün sağlığında istenmeyen bir etki yaratıp yaratmadığı. Bu rehber ikisini ayrı ayrı ele alır; tıbbi tavsiye vermez.
Ürün ayıplıysa
Ambalajında, etiketinde, kullanma talimatında, internet sitesinde veya reklamlarında yer alan özelliklerden birini taşımayan ya da tüketicinin makul olarak beklediği faydayı azaltan mal ayıplıdır (6502 m. 8/2). Bu durumda satıcıdan sözleşmeden dönme, bedelden indirim veya ayıpsız misliyle değişim isteyebilirsin (m. 11). Teslimden itibaren altı ay içinde ortaya çıkan ayıbın teslim anında var olduğu kabul edilir; bu karine malın niteliğiyle bağdaşmıyorsa uygulanmaz (m. 10).
Açılmış ürün iade edilir mi?
İnternetten alınan ürünlerde, teslimden sonra koruyucu ambalajı, bandı veya mührü açılmış olup iadesi sağlık ve hijyen açısından uygun olmayan mallarda cayma hakkı kullanılamaz (Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği m. 15/1-ç). Bu istisna yalnızca “vazgeçme” hakkıyla ilgilidir. Ürün ayıplıysa ambalajın açılmış olması ayıplı mal haklarını ortadan kaldırmaz.
Alerji veya istenmeyen etki
TİTCK’ye göre kozmetik ürünün normal veya öngörülebilir kullanımı sonrasında sağlığı olumsuz etkileyen beklenmedik etkiye “istenmeyen etki” denir. Kullanıcılar bu etkileri ÜTS’deki “İstenmeyen Etki Bildirim Formu” ile veya ÜTS Mobil uygulamasıyla bildirebilir. Kozmetik ürünlere ilişkin kurallar Kozmetik Ürünler Yönetmeliğinde düzenlenmiştir.
Alerjinin kişisel bir hassasiyetten mi, üründeki bir sorundan mı kaynaklandığı her zaman kolay ayırt edilemez. Etikette ilgili uyarı veya bileşenin yazılı olup olmadığı değerlendirmeyi etkileyebilir. Sağlık şikâyetinde bu rehber yerine bir hekime başvur ve varsa hekim raporunu sakla.
Ne yapmalısın?
- Ürünü, ambalajını, etiketini ve fişini sakla; ürün ve etkilenen bölgenin fotoğrafını çek.
- Satıcıya ayıbı ve talebini yazılı olarak bildir.
- İstenmeyen etkiyi ÜTS üzerinden TİTCK’ye bildir. Uyuşmazlık sürerse tutara göre hakem heyetine başvur.
Çözülmezse: tüketici hakem heyeti
2026 yılında değeri 186.000 TL’nin altında olan tüketici uyuşmazlıklarında il veya ilçe tüketici hakem heyetine başvurulur. Başvuru, yerleşim yerindeki ya da tüketici işleminin yapıldığı yerdeki hakem heyetine yapılabilir (6502 m. 68/3). Ticaret Bakanlığı’na göre başvuru şahsen, posta yoluyla veya e-Devlet üzerinden Tüketici Bilgi Sistemi (TÜBİS) ile yapılabilir. Hakem heyetinin görev alanındaki uyuşmazlıklarda dava öncesi arabuluculuk şartı uygulanmaz (6502 m. 73/A).
Sık sorulan sorular
Kremi açtım, cildime uymadı. İade edebilir miyim?
İnternetten alımda, açılmış ve hijyen açısından iadesi uygun olmayan ürünlerde cayma hakkı kullanılamaz. Ürün ayıplı değil de sadece cildine uymadıysa iade, satıcının politikasına bağlı kalabilir.
Ürünün tarihi geçmiş çıktı. Ne yapabilirim?
Son kullanma tarihi geçmiş bir ürünün satılması ayıplı mal olarak değerlendirilebilir. Fişi ve ürünü saklayarak satıcıdan iade veya değişim iste.
TİTCK’ye bildirim yaparsam param iade edilir mi?
Hayır, bildirim bir güvenlik izleme sistemidir; para iadesi sağlamaz. İade için satıcıya başvurman ve gerekirse hakem heyetine gitmen gerekir.
İlgili rehberler
- Satın aldığım ürün bozuk çıktı
- İnternetten aldığım kıyafeti iade edebilir miyim?
- Kuaför saçımı mahvetti
- İnternetten aldığım ürün sahte (çakma) çıktı
Resmî kaynaklar
- Mevzuat Bilgi Sistemi — 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun
- Mevzuat Bilgi Sistemi — Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği
- TİTCK — Kozmetovijilans ve istenmeyen etki bildirimi
- Resmî Gazete — Kozmetik Ürünler Yönetmeliği (8 Mayıs 2023, mükerrer)
- Ticaret Bakanlığı — Ayıplı mal ve hizmetler hakkında bilgilendirme
- Ticaret Bakanlığı — 2026 yılı hakem heyeti parasal sınırı duyurusu
- Ticaret Bakanlığı — Tüketici hakem heyetleri hakkında bilgilendirme